Songkran czyli jak Tajowie świętują Nowy Rok


Istnieją różne sposoby w jaki ludzie witają Nowy Rok. W krajach zachodnich puszcza się fajerwerki, Chińczycy mają swój taniec smoka. Tajlandia wita Nowy Rok w najbardziej niecodzienny sposób, w postaci ‘Festiwalu Wodnego’ czyli ‘Songkran’.

Jeszcze nie słyszałeś o nim? A może skusisz się i dołączysz do wspólnej zabawy jeszcze w tym roku?

Songkran – tajski Nowy Rok obchodzony jest niezwykle hucznie na terenie całej Tajlandii. To słynne święto tradycyjnie obchodzone jest w połowie kwietnia, w tym roku od 13 do 15 kwietnia, i rozpoczyna się wraz z chwilą przejścia słońca ze znaku Ryb do znaku Barana.

Mimo, że Nowy Rok oficjalnie jest obchodzony 1 stycznia, to jednak tradycja witania tajskiego Nowego Roku wiosną jest bardzo mocno zakorzeniona w kulturze Tajów. W rzeczywistości obchodzą oni Nowy Rok trzy razy do roku: 1 stycznia – kalendarzowy Nowy Rok, w lutym – Chiński Nowy Rok oraz w kwietniu – Buddyjski Nowy Rok.

Jako, że Tajowie używają kalendarza budyjskiego, to w Tajlandii rok 2014 jest rokiem 2557 Buddyjskiej Ery (Buddhist Era). Różnica pomiędzy kalendarzem gregoriańskim oraz buddyjskim wynosi 543 lata, a to dlatego, iż rozpoczyna się on od narodzin Buddy w roku 543 pne.

Dawniej festiwal Songkran był obchodzony zarówno na dworze królewskim jak i wśród zwykłych obywateli. Rozmiar tej uroczystości nie był tak wielki jak za czasów obecnych. W dawnych czasach, pracownicy oraz urzędnicy państwowi oddawali hołd królowi, wznosili toast na jego cześć jednocześnie składając przysięgę na wierność królowi i rządowi. Król wtedy zapewniał roczną pensję wszystkim urzędnikom. Później w okresie Ayutthaya, festiwal został rozszerzony o kąpiel wizerunków Buddy. Polanie ich wodą z kwiatami ma zapewnić błogosławieństwo i dobrobyt. Woda ma tutaj bogatą symbolikę i stanowi motyw przewodni tajlandzkiego święta – jest bardzo potężnym żywiołem oraz źródłem życia i oczyszczenia. Woda ma moc „zmycia” złego losu więc ludzie delikatnie spryskują lub polewaja wodą starszych i innych członków rodziny, aby zapewnić szczęście sobie i rodzinie.

Samo słowo „Songkran” oznacza „ruch” lub „zmianę miejsca”, co nawiązuje do zmiany położenia słońca oraz początku nowego roku słonecznego. Święto ma miejsce w końcówce najgorętszej pory roku w Tajlandii, czyli pory suchej i początku pory deszczowej, od której uzależniona jest wielkość zbiorów, a tym samym dobrobyt ludności. Powiązane jest to z główną dziedziną życia Tajlandii czyli rolnictwem. Jednym z głównych elementów Songkran jest zwyczaj polewania się wzajemnie wodą. Podobno wziął się on z chęci okazania szacunku – poprzez zwilżenie rąk drugiemu człowiekowi w najgorętszym miesiącu roku, czyli kwietniu.

Polakom to święto kojarzy się z Wielkanocnym Śmigusem – Dyngusem, jednakże w Tajlandii przybiera to bardziej „ekstremalne” formy. Ulice miast, tego pond 65-milionowego kraju wypełniają się ludźmi, którzy toczą między sobą prawdziwe bitwy wodne.

Najsłynniejsze uroczystości Songkran odbywają się w północnej części kraju, głównie w Chiang Mai, najwięcej turystów bawi się przy bramie Taiphae Gate. Z reguły trwa on tutaj sześć dni, jednak znając tajskie upodobanie do zabawy (sanuk) może się często przedłużać. Jest to szczególnie widowiskowe święto dla wielu odwiedzających oraz powodem, dla którego turyści tłumnie zjeżdżają do Chiang Mai.

W tym okresie od wczesnych godzin rannych ulicami wokół fosy miasta, która jest podstawowym źródłem wody dla uczestników, suną auta, ciężarówki i inne dziwne pojazdy z baniakami wypełnionymi wodą.

Korowód aut oraz innych pojazdów posuwa się powoli dookoła fosy miasta.

Woda schładzana jest dodatkowo wielkimi bryłami lodu, a to dla zwiększenia efektów dźwiękowych oraz szoku termicznego polewanego delikwenta. Możesz więc zostać zmoczony wodą z wiadra, wężem lub pistoletem na wodę i to całymi hektolitrami, a to wszystko w duchu dobrej zabawy.

Wychodząc w tym czasie na ulicę możemy być pewni, że wrócimy przemoczeni kompletnie. Ludzie oczekują na suchych przechodniów z wężami ogrodowymi i wiadrami wody. Wszyscy polewają wodą wszystkich. Bez wyjątku. Ale w kwietniowych temperaturach (do 45ºC) to przecież sama przyjemność.

W trakcie uroczystości kąpie się ponadto posągi Buddy (celem ich oczyszczenia), a po południu przez ulice miast przechodzą niekończące się barwne procesje. Zobaczymy więc tańczące dziewczęta, orkiestry a także tancerzy z mieczami. Barwne procesje paradują ulicami miasta.

Dla Tajów jest to też czas zdobywania zasług poprzez dobre uczynki. Dlatego też spotkać się możemy z uwalnianiem ptaków, żab czy ryb, obdarowywaniem mnichów żywnością czy widokiem obmywania rąk starszych osób wonną wodą. Mnisi polewają dłonie starszym a młodszych kropią wodą.

Tradycyjnie w wielu miastach można uczestniczyć w kolorowych, tłumnych procesjach z posągiem Buddy.

Podczas tego święta w całej Tajlandii odbywają się liczne koncerty muzyczne, występy teatralne, wyprzedaże antyków, pokazy związane z symboliką światła i dźwięku.

W wielu miejscach odbywają się uwielbiane przez Tajów konkursy piękności, czyli ‘Miss Songkran’, w którym młode kobiety (i nie tylko) demonstrują swoje piękno oraz unikalne talenty, które oceniane są przez publiczność. O zwycięstwie decyduje ilość naszyjników zakupionych przez widzów, które umieszczone są na szyjach uczestniczek.

Jest to także niezwykle ważne święto rodzinne. Wielu Tajów powraca w tym czasie w swe rodzinne strony, aby wraz z bliskimi świętować ten szczególny czas. Jeszcze do niedawna w procesjach uczestniczyły słonie z pobliskich rezerwatów, które spryskiwały ludzi wodą pobraną prosto z fosy okalającej stare miasto Chiang Mai.Niestety to już rzadki widok i nie mieliśmy okazji tego doświadczyć.

Inne tradycyje związane z Songkran

Oprócz polewania wodą, Tajowie celebrują Songkran jako święto buddyjskie i udają się do świątyni czyli ‘wat’, aby się pomodlić oraz ofiarować jedzenie mnichom.

Do tradycji należy również oczyszczanie wizerunków Buddy w sanktuariach domowych czy w klasztorach. Polega to na delikatnym spryskiwaniu statuetek wodą zmieszaną z olejkami zapachowymi. Tajowie uważają, że to przyniesie szczęście i pomyślność w Nowym Roku .

W wielu miastach, takich jak Chiang Mai, odbywają się procesje z obrazami oraz posągami Buddy ze wszystkich ważnych klasztorów, w trakcie których ludzie skrapiają je wodą.

Innym zwyczajem w północnej Tajlandii, jest znoszenie piasku do sąsiednich świątyń. Piasek jest następnie rzeźbiony w kształcie stosów, które później ozdobione zostają kolorowymi flagami czy kwiatami.

Niektórzy ludzie robią postanowienia noworoczne – od powstrzymania się od złego zachowania oraz do robienia dobrych uczynków.

Songkran jest czasem oczyszczenia i odnawiania. Oprócz mycia domowych wizerunków Buddy, dla wielu Tajów jest to okazja do gruntownego czyszczenia domów. Takie nasze wiosenne porządki.

Pozdrowienia przydatne w okresie Songkranu.

W kwietniu wszędzie możesz usłyszeć ‘Sawatdee Pee Mai’ czyli szczęśliwego Nowego Roku. ‘Sawatdi’ znaczy również „cześć” lub „do widzenia”. ‘Pi i Mai znaczy „rok” i „nowy”.

‘Pi mai’ jest częściej związana z obchodami Nowego Roku 1 stycznia.

W tych dniach używa się także innego pozdrowienia ‘suk san wan pi mai’, gdzie ‘Suk san’ znaczy „szczęśliwy”.

Jednak większość ludzi używa ‘suk san wan Songkran’ – czyli „szczęśliwego Songkran”.

‘Suk san’ jest także używany jako pozdrowienie w inne dni, takich jak np.Walentynki: ‘suk san wan Haeng khwam Rak’ czyli Szczęśliwych Walentynek.

Porady praktyczne na czas ‘Songkranu’:

  • W godzinach porannych, powinno się odwiedzić świątynie buddyjskie w celu zdobycia zasług oraz wysłuchać kazań mnichów, w celu zdobycia ich błogosławieństwa. Jest to jeden z najważniejszych elementów obchodów Nowego Roku.
  • Powinno się skropić figurki Buddy lub inne posągi w celu oczyszczenia, woda nie powinna być wylana bezpośrednio na głowę, ale na pozostałe części tułowia posągu.
  • Zwyczajowo należy polać wodę na ręce starszych osób (powyżej 60 lat), w celu okazania szacunku oraz otrzymania ich błogosławieństwa na Nowy Rok.
  • Woda używana do kropienia innych powinny być czysta lub zmieszana z tajskimi tradycyjnymi zapachami.
  • Unikaj agresywnego polewania wodą pod wysokim ciśnieniem z węży lub pistoletów czyli „Nie czyń drugiemu co tobie niemiłe”.
  • Mimo, iż jest gorąco i wszystko masz na sobie przemoczone nie pozbywaj się odzieży. Tajowie są nadal konserwatywni i niemile widziani są roznegliżowani uczestnicy zabawy.
  • Kobiety nie powinny wkładać obcisłych ubrań, strojów jasnego koloru oraz wykonanych z cienkiej tkaniny. Kiedy zostaniesz zlana wodą, tego typu ubrania często prześwitują lub podkreślają figurę, a to może zwiększyć ryzyko molestowania seksualnego (bynajmniej nie ze strony Tajów tylko podpitych obcokrajowców), których w ostatnich latach zanotowano kilka przypadków.
  • Unikaj również picia alkoholu w miejscach publicznych. W tych dniach zobaczyć można wielu policjantów, którzy bawią się z innymi polewając ludzi z pistoletów – wodnych. Jednakże jeśli zauważą alkohol zmuszeni zostaną do interwencji i w tym przypadku nie tylko wodna broń może zostać użyta.
  • Songkran nie tylko w Tajlandii

Obecnie Songkran jest stałym elementem kalendarza i jest tradycyjnie obchodzony od 13 do 15 kwietnia. Obchody Nowego Roku w kwietniu świętowane jest również w wielu karajach Azji Południowej i Południowo-Wschodniej. Festiwal Songkran okazał się najważniejszym i najwspanialszym festiwalem roku, więc kraje sąsiednie, takie jak Myanmar (Birma), Kambodża i Laos również organizują tego typu imprezy.W 2014 r. Zaplanowano obchody festiwalu „Songkran” w Singapurze. Impreza o nazwie Celebrate Singapur został rozreklamowany jako największy Songkran poza Tajlandią. Wicewojewoda Turystyki Tajlandii, Vilaiwan Twichasri, stwierdził, że Tajlandia ma wyłącznie prawo do świętowania Songkran. Jednak pozostali ministrowie w rządzie Tajlandii nie zgadzili się z nim. Chai Nakhonchai, dyrektor Departamentu Promocji Kultury, zwrócił uwagę, że Songkran jest tradycyjnym festiwalem świętowanym przez wiele krajów w całej Azji południowo-wschodniej i Tajlandia niestety nie posiada wyłączności na jego organizację.

Szykujmy więc pistolety, wiadra oraz lód na najbliższe uroczystości, które odbywać się będą w Chiang Mai na początku kwietnia. Zabawa przednia.

Zobacz galerię zdjęć z Festiwalu Wodnego Songkran w Chiang Mai:

Reklamy